Reisverslag zomer 2004

Een jaar lang zijn er door diverse vrijwilligers materialen ingezameld. Kleding,
schoenen, speelgoed, fietsen, meubels, medische artikelen etc etc teveel om op te
noemen.
Transportbedrijf Veldhuizen uit Zaandam was net als vorig jaar, weer zo vriendelijk
een 80 kuub vrachtwagen aan ons beschikbaar te stellen. Dit gebaar opende ons
draaiboek voor een humanitair transport. Tevens kwamen er de vragen: wie worden
onze chauffeurs? Wanneer gaan we reizen? Welke leden van de stichting kunnen zich
vrij maken van hun werk om mee te reizen? Hebben we genoeg geld bij elkaar
gesprokkeld voor diesel en tol? Alleen de reis van de vrachtwagen kost al zo’n 1200
euro, de chauffeurs en vrijwilligers betalen hun reis en verblijfkosten zelf. Wat zetten
we op de douane documenten? Vorig jaar waren deze te gespecificeerd, dit gafveel
rompslomp.
Zaterdag 31 juli is het zover. De vrachtwagen wordt met hulp van vele handen
beladen. Zo’n 15 tal enthousiastelingen werkt zich in het zweet. Stamp en stampvol
gaat de vrachtwagen. Helaas kan niet alles mee. Elke reis weer moeten er keuzes
gemaakt worden wat er wel en niet mee gaat. De keuze is moeilijk, je wilt dat alles
meegaat.
Zondagochtend 1 augustus reizen 3 leden van Stichting Humaned het transport
vooruit. Hans Uitdenbogert de voorzitter, Radmila Ivanovic en Marina Hefkens-
Molenaars. De vrachtwagen chauffeurs Peter Lagerweij en Walter van Abswoude,
vertrekken zondagavond. Zij mogen voor 22.00 uur de Duitse autobaan niet op.
Het is erg druk op de Duitse autowegen. We hebben veel gemeen met de reizigers
onderweg. Ook bij ons prijkt de thermoskan met Hollandse koffie fier boven de
bagage uit. Alleen ons reisdoel “humanitaire goederen brengen naar voormalig
~ oorlogsslachtoffers” verschilt met de vele mede reizigers.
We hebben de helft van onze reis erop zitten, en overnachten zo’n 60 kilometer voor
de Oostenrijkse grens. Bij het befaamde Hotel Rosenhof. Het diner is zoals
gewoonlijk smaakvol en de lakens voelen als schuurpapier. Dit riep herinneringen op
aan het machtig gezellige transport van winter 2004.
Maandag 2 augustus vervolgen we onze reis door Oostenrijk, Slovenie en Kroatie.
We zien schilderachtige landschappen en akelige ongelukken. Reizen heeft mooie en
minder mooie kanten!
Om halfzes arriveren we op de plaats van bestemming, het centrum van ” de Drie
Engelen” in de stad Slavonski Brod. In dit half afgebouwde centrum woont Dravko
Duvnjac de priester I sociaal maatschappelijk werker, met zijn vrouwen drie
kinderen. De verwelkoming is hartelijk. Lilian de vrouw van de priester heeft een
overheerlijke maaltijd voor ons klaar staan. We zijn geïnteresseerd in de voortgang
van de bouw van het centrum. Duvnjac leidt ons rond. Inmiddels zijn alle gaten in het
pand voorzien van kunststof kozijnen en glas. Het pand is wind- en waterdicht. In de
kelder zijn de elektradraden getrokken. De muren zijn met wit piepschuimplaten
bekleed, dit als isolatie. Deze platen zijn bewerkt met een soort stucwerk. Het ziet er
keurig uit. Er is in de kelder een toilet wat nu functioneert en er komt koud water uit
een kraan boven een aanrecht. Het verbaasd mij, dat er in tegenstelling tot
berichtgeving nog zoveel werkzaamheden zijn verricht. Zelf had de priester gewenst,
dat hij wat verder was gekomen met de bouw van hun centrum. Doch zijn tijd stak hij
ook in zielzorg, juridische advies en maatschappelijke dienstverlening.
s’ A vonds, wanneer we zelf een beetje zijn bijgekomen van de reis, gaan we over tot
het overhandigen van een financiële bijdrage. Het geld wat we door middel van acties
en donaties bij elkaar hebben gekregen, een mooi bedrag van 3000 euro. We vertellen
over onze Humaned info bazaar, en laten de foto’s zien die deze dag gemaakt zijn.
Erg blij en dankbaar zijn Lilian en Duvnjac, dat een ieder zo in kwestie is en hen
ondersteunt. Zij ervaren dit als erkenning van hun maatschappelijke taak. Zij bieden
ondersteuning aan hulpbehoevende die elders voor gesloten deuren staan.
Dit voorjaar hebben we aan een stichting hulp gevraagd om ons doel te ondersteunen.
We willen financiële ondersteuning om het centrum ” de Drie Engelen” af te bouwen.
Ook de priester te willen ondersteunen in zijn religieuze werkzaamheden. Deze
stichting was ons zeer ter wille. We hebben van hen een mooi bedrag mee gekregen
om aan Duvnjac persoonlijk te overhandigen .. Tevens wordt er bijbel en lesmateriaal
ontwikkelt in de Kroatische en Cyrillische taal voor Bosnië. Zodra dat gereed is,
ontvangt Duvnjac een proefpakket ter beoordeling. Is het goed lesmateriaal dan kan
hij van deze bevriende stichting zoveel krijgen als hij nodig heeft.
Toen Duvnjac al dit goede nieuws hoorde zakte hij langzaam onderuit in de stoel. Zijn
vrouw Lilian die altijd praat, sloot haar mond. En na korte tijd zei ze; ik ben
sprakeloos. Ik weet niet wat ik moet zeggen. Hun reactie was indrukwekkend. Deze
reactie was voor ons als vrijwilligers een bekroning op ons werk.
Nadat ze er even stil van waren geweest. Barsten zij los met het opsommen van
werkzaamheden die nu uitgevoerd konden worden. Electriciteit installeren ,sanitair
afmaken etc etc. Tevens plande ze een workshop, die ze allang hadden voorbereid
maar door gebrek aan middelen niet konden uitvoeren.
Door ons bezoek is de motor van ” de Drie Engelen” vol getankt en kan weer op volle
toeren draaien.
Dinsdag 3 augustus.
Na het ontbijt komen de eerste sjouw vrijwilligers al binnen. Zij verwachten de
vrachtwagen met hulpgoederen en stropen de mouwen op.
Bob Romkes belt ons uit Westzaan. Dat heeft hij de afgelopen dagen al meerdere
malen gedaan. Hij is de coördinator van dit transport en wil op de hoogte blijven van
ons wel en wee. Hij heeft contact gehad met de vrachtwagenchauffeurs, en meld ons
dat deze bij Zagreb zijn. Dat is nog drie uur rijden bij ons vandaan. Wat een
tegenvaller. Dat houdt in dat alle vrijwilligers weer naar huis kunnen gaan. Het is nu
ook nog maar de vraag of de vrachtwagen voor 13.00 uur in Slavonski-Brod kan zijn.
Na 13.00uur neemt de plaatselijke douane geen vrachtbrieven meer aan, en verschuift
het lege van de vrachtauto naar de volgende dag. Dit wetende, hebben we snel bericht
doorgegeven aan de vrachtwagen chauffeurs Peter en Walter. Zij zijn vervolgens
plankgas over de snelweg gereden en arriveren om kwart voor een bij de tolpoort van
Slavonski-Brod. Met twee auto’s zijn we naar ze toe gereden. Duvnjac nam de
vrachtbrieven in ontvangst en reed als een speer naar de expeditieafdeling van de
douane.
In de week voor onze aankomst, heeft Duvnjac veel contact gehad met de douane om
het uitladen van de vrachtwagen voorspoedig te laten verlopen.
Wij reden voor de vrachtwagen uit, zochten brede straten die naar het centrum gaan.
De vrachtauto had in sommige een straat maar een paar centimeter over om onder een
elektrakabel door te rijden. Na een warme lange maar voorspoedige reis, kwamen ze
bij het centrum” de Drie Engelen” aan. Walter en Peter waren in de winter van 2002
op deze plaats geweest met een eerder transport. Toen was alleen de fundering van
het centrum gereed. Nu staat er een wind- en waterdicht pand. Indrukwekkend dat er
met zo weinig financiële middelen dit resultaat is bereikt.
De vrijwilligers van s’morgens zijn allen terug gekomen. Door zeker 15 enthousiaste
mensen wordt de vrachtwagen leeggehaald. Het is bloedheet en voor de
douanebeambten is een oude bank (die ooit in een gymzaal heeft gestaan)neergezet op
het bordes van het centrum. Zij zien dozen-fietsen-tafels-meubels en massa’s
vuilniszakken het centrum in verdwijnen. Wat zij zien staat ook op het
douanedocumenten. Ditmaal trekt de douane de dozen ” God zij dank” niet open.
Onder de kleding hadden we speelgoed en huishoudelijke artikelen verstopt. Dit mag
niet meer ingevoerd worden i.v.m. bacteriën. Op verzoek van Duvnjac op deze manier
het speelgoed e.d het centrum ingebracht. Vorig jaar hebben we een speelkamer
ingericht op de kinderafdeling in het ziekenhuis, op deze afdeling was toen vrijwel
geen stukje speelgoed te vinden. Het speelgoed wat we nu mee hebben kan naar de
kinderen van het weeshuis. In onze privé bagage hebben we allen verbandmiddelen
tot stethoscoop aan toe. Ook blikken vlees en zakken cacao. Het is jammer dat dit zo
naar binnen gesmokkeld moet worden. Op legale manier geeft het veel papier
rompslomp en hoge kosten. De douane gaat n.l de producten testen op kwaliteit.
Neem nu bijv. Gerkens cacao een hoogwaardig product, ook dat moet eerst worden
getest voordat het wordt vrijgegeven door de douane. Het vat zonnebloemolie wat we
vorig jaar hebben meegebracht is pas na vijf maanden vrij gegeven. Daarom hebben
we er nu voor gekozen om veel in onze privé bagage te stoppen, en met succes!
Wij zijn voldaan dat de gehele vracht is aangekomen zoals het de vrachtwagen in is
gegaan. Alle goederen zijn onbeschadigd in de gebedsruimte van het centrum
geplaatst. Tachtig kuub dat vraagt een geoliede club vrijwilligers. Wij zijn trots op het
resultaat.
Woensdag 4 augustus.
De chauffeurs vertrekken na een goede nachtrust in de koele kelder van het centrum.
Zij hebben nu twee dagen hitte in de cabine van de vrachtwagen voor de boeg. Zij
pikken onderweg nog een terugvracht op. Extra werk, maar dit drukt de kosten voor
onze stichting. Firma Veldhuizen betaalt de diesel en tolkosten voor de terugvracht.
Wij pakken na het vertrek van de chauffeurs onze volgende missie op. Wij gaan met
Duvnjac en Lilian naar het kantoor van het Rode Kruis in het centrum van Slavonski-
Brod.Daar worden we met frisse tegenzin ontvangen door de plaatselijke directeur.
Hans vertelt met welk doel wij zijn gekomen en Lilian vertaald. Ons doel dat zij een
“portaalfunctie”voor ons willen zijn naar het Rode Kruis in Bosanski-Brod,
hemelsbreed hooguit een kilometer van elkaar af. Dat blijkt tijdens het gesprek niet
mogelijk. Zij hebben in het verleden wel vluchtelingen uit Bosnië geholpen. Na wat
door praten kwam de directeur met de vraag of wij wat voor hem konden doen.? Zijn
hulpvraag; stoelen om bloeddonaties op af te kunnen nemen. Ja, dit is voor ons niet
zo’n moeilijke hulpvraag. Alle hardheid zagje direct smelten in de man en hij
verklaarde bereid te zijn tot samenwerking met Bosnië. Voor onze reis had Hans
contact gehad met een Rode Kruis medewerker die vanuit Sarajevo acties ondersteunt.
De directeur nam dit bericht positief op. Goed gestemd neemt de directeur afscheid
van ons. Wij hebben hem weten te enthousiasmeren. Goed contact met het Rode
Kruis is voor het sociale netwerk van Duvnjac een pluspunt. Het geeft een goed
gevoel dat het Rode Kruis van Kroatie een positieve werkhouding naar Bosnie heeft
aangenomen. Nu gaan we naar het Rode Kruis in Bosnië Bosanski-Brod. We moeten
over de rivier de Sava die de grens tussen Kroatie en Bosnië aangeeft Voor de brug
laten we onze paspoorten zien aan de Kroatische douane. Aan het einde van de brug
staan de Bosnische douanebeambten en vervolgens politie die allen je paspoort inzien.
Stapvoets rijden we altijd over de brug, hier gaat veel tijd mee verloren. Het Rode
Kruis kantoor is een pandje in aanbouw. Het vorige is kapot geschoten. Het pand is
ingericht met kapotte bureaustoelen een eenvoudige pc zonder printer. Wij worden
enthousiast ontvangen. De limonade wordt aangelengd met water uit de fontein van
het toilet. De directeur van dit kantoor stelt zich open op. Wil graag hulp, weet niet
hoe hij dit krijgen kan en is bereid veel voor de mensen in dit gebied te doen. Hij gaat
te hard van stapel. Heeft eerder contact gehad met Radmila, zijn hulpvraag was toen
niet correct. Hans heeft aangegeven dat hij een lijst moet maken met de hulpgoederen
die hij nodig heeft. Deze lijst moet goedgekeurd worden door het ministerie. Met deze
lijst moet hij naar de plaatselijke douane gaan en regelen dat de goederen de grens
over kunnen worden getransporteerd.
Deze omgeving heeft nog nooit hulpgoederen ontvangen. In deze plaats heb ik vorig
jaar gesproken met vrouwen. Nu sprak ik ze weer en zag dat ze dezelfde kleding
droegen als vorig jaar, alleen zag het er nu niet meer uit. Hulp is hier echt nodig. De
directeur van de plaatselijke Rode Kruis heeft de handvaten van ons gekregen. Het is
nu aan hem om daarmee aan de slag te gaan. Wij hebben de wegen tot hulpverlening
geopend en we zijn blij met de bereidheid tot samenwerking van de directeuren van
het Rode Kruis.
Dit resultaat hebben we bekrachtigd met een warme lunch buitenshuis met Duvnjac
en Lilian .. Zij eten vrijwel nooit in een restaurant omdat zij het geld liever in hun
centrum stoppen.
Na de maaltijd heeft Hans een goed geoutilleerde kapper bezocht. Keurig geknipt
voor 4 euro. Wij hebben hierna direct een berekening gemaakt, wat zijn jaar inkomen
ongeveer zal zijn. Dit ligt boven het statistisch uitgerekende gezinsinkomen van 7600
euro per Jaar.
Donderdag 5 augustus.
We proberen de brug naar Bosnië over te komen om vluchtelingenkampen te
bezoeken. We hebben rugtassen bij ons met schoolgerei. Helaas is de rij wachtende
voor de brug veel te lang. Dit betekent minimaal drie uur in de rij wachten.
Noodgedwongen wijzigen we ons schema.en bespreken we het werkplan voor het
centrum wat Hans heeft voorbereid. Duvnjac en Lilian hebben hier een en al oor voor,
hun centrum is gebaad bij een gedegen werkplan. Wij zijn gewend om volgens
uitgezette plannen te werken. Voor hen is het nieuw. Beide willen dit werkplan in het
Engels vertaald ontvangen om er mee aan de slag te kunnen gaan. Ook zij willen
structuur in hun bezigheden. Na het bespreken van het werkplan zijn alle vragen die
wij hadden over een vorige en het toekomstige transport beantwoordt. Tijd voor
ontspanning. Op de fiets de brug over gereden met het nodige paspoort controle.
Souvenirs gekocht en families bezocht. Een familie, een moeder met haar
psychiatrisch gestoorde dochter zijn deze dag bezig met hun verhuizing. Na 12 jaar in
een schuurtje gewoond te hebben verhuizen zij naar een appartement. We hebben aan
een alleenstaande vrouw rugtassen geschonken voor haar dochters,ook deze vrouw
droeg dezelfde kleding als vorig jaar. Ze zag er niet uit.
De fietsen waarop we uit Kroatie gekomen zijn laten we hier achter. Vanuit het huis
van Radmila’s moeder kan Duvnjac goederen geven aan hen die het nodig hebben.
Voor ons betekende dat terug lopen naar Kroatië naar het centrum. Wij hebben er wel
heel veel voor over om onze goederen op de plaats van bestemming te krijgen .. s,
A vonds nog een keer een geslaagde poging van Kroatië naar Bosnië met de auto
bescheiden beladen met hulpgoederen. Totaal deze reis driemaal gelukt, uitgelegd aan
de douane en politie dat er in de auto persoonlijke spullen liggen voor familie. Ik wist
niet dat we zoveel familie in Bosnië hebben wonen. We ervaren iedere keer weer hoe
omslachtig het is om kleine beetjes hulpgoederen in Bosnië te krijgen. En ze hebben
het daar juist zo hard nodig. Een dame die hulpverleent in Bosnië en van ons daar
vorig jaar een fiets voor heeft gekregen omhelsde me hartelijk, haar fiets was
smetteloos schoon en ze is nog steeds zeer gelukkig met haar vervoersmiddel.
Vrijdag 6 augustus.
Onze taken zitten erop.
We vertrekken bijna geheel voldaan huiswaarts. Waarom bijna geheel voldaan? Je
wilt de dames daar eigenlijk zelf goed in de kleren steken. Er komt van hen nooit een
hulpvraag terwijl ze genoeg hulp kunnen gebruiken. Duvnjac en Lilian beloven ons
deze taken te volbrengen en al hun werkzaamheden uitgebreid te fotograferen. Helaas
hebben we dat zelf deze reis niet kunnen doen.
Zaterdag 7 augustus komen we na een vlotte reis thuis.
Deze Humaned missie is naar volle tevredenheid verlopen. Er wacht al een fax op ons
van het Rode Kruis uit Bosnië, met een brandende vraag; of zij de hulpgoederen gratis
van ons krijgen? Deze vraag geeft aan dat zij nog geen ervaring hebben met
hulpverlening. Ons bezoek aan hen is niet voor niets geweest. Mogelijkheden worden
met beide handen aangepakt.

Marina Hefkens-Molenaars